دكتراي افتخاري دانشگاه تهران به كلمن باركس - خمر کهن

۱۳۸٥/۳/٢
دكتراي افتخاري دانشگاه تهران به كلمن باركس

دكتراي افتخاري دانشگاه تهران به مولوي‌شناس آمريكايي اعطا شد

دكتراي افتخاري دانشگاه تهران به «كلمن باركس» شاعر و مولوي‌شناس آمريكايي به پاس ترجمه اشعار مولوي به زبان انگليسي، صبح امروز در حضور رئيس و استادان دانشگاه تهران و سفراي كشورهاي مختلف اعطا شد

 به گزارش خبرگزاري فارس، مراسم اعطاي دكتراي افتخاري به «كلمن باركس» ساعت 10 روز چهارشنبه 27 ارديبهشت‌ماه در تالار فردوسي دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران برگزار شد.
در اين مراسم علاوه اهداي دكتراي افتخاري، «عباس‌علي عميد زنجاني» رئيس دانشگاه تهران لباس مخصوص دانشگاه تهران را به تن «باركس» كرد.
همچنين يك قطعه مداليون نقره‌اي دانشگاه تهران كه در سال گذشته، به مناسبت 70 سالگي تاسيس دانشگاه تهران طراحي و ضرب شده بود، به همراه يك تابلو فرش دستباف مشهد به اين مولوي‌شناس اهدا شد.
همچنين در اين مراسم به «روبرت بلاي» استاد و مراد «باركس» لوح سپاسي به همراه مداليون نقره‌اي دانشگاه تهران و يك تخته تابلو فرش دستباف مشهد تقديم شد.
در اين مراسم «روبرت بلاي» غزلي از حافظ كه به زبان انگليسي ترجمه كرده بود، قرائت كرد. سپس «علي‌محمد حق‌شناس» استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران اصل غزل حافظ را به زبان فارسي خواند.

«كلمن باركس» كيست؟

«كلمن باركس» شاعر و استاد بازنشسته زبان انگليسي دانشگاه جورجياي آتن(1967 - 1977) در 23 آوريل 1937 در چاتانوگا، تنسي واقع در ايالات متحده آمريكا به دنيا آمد و در همان جا نيز رشد يافت.


به گزارش خبرگزاري فارس، باركس مدرك كارشناسي و دكتري خود را در زبان انگليسي از دانشگاه نورث كارولينا در سال‌هاي 1959 و 1968 و نيز مدرك كارشناسي ارشد را از دانشگاه كاليفرنيا در بركلي در سال 1961 اخذ كرده است.
كلمن باركس جوايز و لوح‌هاي تقدير مختلفي را تاكنون كسب و كتاب‌هاي متعددي را تاليف يا ترجمه كرده است كه مشتمل بر شش مجلد از اشعارش نيز است.
ترجمه او از اشعار مولوي بيش از نيم ميليون نسخه در سرتاسر جهان فروش داشته و به زبان‌هاي عمده جهان ترجمه شده است. اوي داراي دو فرزند و سه نوه است.
باركس، سي سال در دانشگاه جورجيا به تدريس نويسندگي خلاق پرداخته است. بعد از ملاقاتي با «روبرت بلاي» شروع به ترجمه اشعار شاعر عرفاني يعني مولانا نموده است.
اين اثر در بيست مجلد منتشر شده است، اما جريان تبديل شدن باركس به يك مولوي شناس به زماني باز مي‌گردد كه در سال 1976 روبرت بلاي اشعاري از مولوي را به باركس نشان مي‌دهد و مي‌گويد كه اين كلمات بايد از قفس خود رها شوند.
از جمله كتاب‌هاي ترجمه شده باركس مي‌توان «رومي اصل»، «كتاب عشق»، «روح رومي» و «غرق شده» را نام برد.
كلمن باركس در جايي مي‌گويد: «هرگز نام مولوي (رومي) را نشنيده بودم؛ اما در ژوئن 1976 روبرت بلاي يك ترجمه علمي از رومي را به من داد و گفت: اين اشعار را بايد از قفس‌هايشان خارج كني. البته منظور او اين بود كه ترجمه انگليسي اشعار مولوي بايد به زباني جذابتر و روشن تر بيشتر هماهنگ با اصل شعر در بيايد. زبان استادانه ترجمه آربري و نيكلسون سخت متعلق به سبك دوره ويكتوريا و بدون پرواز بود.
در پاييز 1976 شروع به كار و بازنويسي برخي از اشعار و ترجمه آن به شعر آزاد انگليسي كردم. كار ترجمه بيشتر شبيه يك عمل معنوي بود تا هر كار علمي ديگر من نيز «جان موين» استاد زبان فارسي را پيدا كردم و او نيز برايم ترجمه‌هاي تحت لفظي ساده و تازه‌اي را فرستاد.
در 2 مي 1977 رويايي را تجربه كردم كه طي آن يك معلم در داخل گويي از نور به سوي من آمد. يك سال و نيم بعد آن مرد را در فيلادلفيا ملاقات كردم. او استاد صوفي از سريلانكا بود و به من گفت كه كار بر روي اثر رومي را انجام بدهم. او را چهار يا پنج بار در طي نه سال ديدم تا اينكه در هشت دسامبر 1986 دارفاني را وداع گفت. ارتباط من با او تنها اعتباري است كه براي كار بر روي اشعار رومي دارم.
عمل بازنويسي اشعار را براي مدت هفت سال ادامه دادم تا اينكه يك مجموعه كوچك را به نام open secret در سال 1984 منتشر كردم. به آن كتاب توسط ويليام استافورد شاعر آمريكايي جايزه‌اي داده شد. مجلدهاي كوچك بعدي ادامه يافت تا اينكه يك مجموعه بزرگ‌تر به نام rumi the essential با همكاري harper san francisco درسال 1995 منتشر شد.
اين كتاب در نشر آمريكا يك پديده تلقي مي‌شد. سيصد هزار نسخه از آن به فروش رسيد و اين شرايط همچنان ادامه دارد. روي هم رفته همراه باتمام ترجمه‌هاي رومي كه من بر روي آنها كار كرده‌ام تقريبا نيم ميليون نسخه فروش كرده است.
اين امر در كشورهايي كه يك كتاب شعر بيش از ده هزار نسخه فروش نمي‌كند عجيب و غيرمعمول است. شعر يك شكل از هنر حاشيه‌اي در آمريكا محسوب مي‌شود اما اين ترجمه اشعار مولوي تمامي دسته‌بنديها و پيش‌فرض‌ها را شكسته است. آنها به پلي مهم بين فرهنگ‌هاي ما بدل مي‌شوند.
غرب مدت‌هاي زيادي نسبت به هر چيزي كه اسلامي و به ويژه شكوه شعر جهان فارسي زبان چشم خود را بسته است. اكنون شعر رومي در دبيرستان‌ها و در سمينارهاي دانشگاهي تدريس مي‌شود و در مراسم ازدواج و در جمع‌هاي چند فرهنگي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. من دير به سوي مولوي آمدم. وقتي كه اولين بار ترجمه آربري را خواندم سي و نه ساله بودم؛ اما اين سي سال دوره تلمذ عجيب من در نزد استاد شعر مولوي بوده است و اين حرفه شاگردي همچنان ادامه دارد.»

نقل از خبرگزاری فارس

منابع:

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8502270251

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8502270287

#M.A#


[ پست الكترونيك ]