خمر کهن

۱۳۸٩/٧/۱
درسی از مثنوی- سقوط از نردبان تکبّر

 

نردبان خلق، این ما و منى است

             عاقبت زین نردبان افتادنى است‏

هر که بالاتر رود، ابله‏تر است

            کاستخوان او بَتَر خواهد شکست‏

(4 / 2763)

 

 

تکبّر و خودبزرگ بینی یک بیماری روحی و روانی و یکی از ویرانگرترین صفات انسانیست که آدمی را به بیراهه ای تاریک و خطرناک می کشاند.

انسان متکبّر، خود را بالاتر از دیگران می بیند و بر این باور است که دیگران در برابر بزرگی، مقام و کمالات او هیچ هستند. او خود را در برابر اطرافیانش به شدت محق می داند و از ایشان تبعیت و اطاعات، احترام و توجه ویژه، تمجید و تحسین در حق خود را انتظار دارد.

اما چنین فردی در حقیقت از شناخت خویش ناتوان و غافل است. زیرا اگر به خوبی خود را می شناخت، می فهمید که او نیز همانند سایرین، دچار ناتوانی ها و معایب فراوان است و دلیلی بر خود برتر بینی اش وجود ندارد.

مولانا می گوید: تکبّر و دم از «منم منم» زدن، مانند نردبانی است که سرانجام روزی از آن خواهیم افتاد؛ هر چه از این نردبان تکبّر بیشتر بالا رویم و کبر و خودبینی مان بیشتر باشد، سقوط مان ویران‌کننده تر و ضربه ای که می خوریم، شدیدتر و دردناک تر خواهد بود.

 

 منبع : وبلاگ بی رنگی

از  کتاب درسهایی از مثنوی


۱۳۸٩/٦/٢٧
گزارش جلسه 83 ام

 

با 7-8 دقیقه تاخیر می رسم. دو سه نفر از دوستان منتظرند. بد است که آن کس که زیرانداز دارد، دیر کند. شرمنده! محسن هم هنوز نیامده؛ تصادفی و آینه شکسته ای. فدای سرت محسن جان!
مثنوی، مار و عقل جزئی و کلی و سایر عقول(!) از دیدگاه مولانا. حسین صابری توضیح می دهد و تفسیر می کند. بچه ها نظر می دهند. بحث های متفرقه پیش می آید. مثنوی خوانی بیش از حد طول می کشد.
وقت کم است. به ناچار حافظ را حذف می کنم. خودش را نه البته! شرح غزلش را. آن هم از برنامه جلسه و نه از صفحه روزگار! قرار و مداری می گذاریم: نقد فیلم داشته باشیم. تا پایان سال لااقل 2-3 تا. بررسی کتاب(رمان) هم داشته باشیم اما به صورت مجازی. در فضای نت و گروه یاهو. قرار می شود هر یک از دوستان دو سه کتابی معرفی کنند.
سهراب می آید. مسافر است. علی می آورد او را. با کلی مقدمه و زمینه چینی. به خدا منتظرش بودیم، مقدمه نمی خواهد! حالا قرار است 2 تا 3 جلسه دیگر هم «سهرابِ مسافر» پیش ما بماند. اگر علی است که فکر کنم سهراب را حالا حالا ها نگه دارد. آنقدر که بگوید خانه دوست کجاست و فرار کند! بحث خوبی می شود. راستی "اول عاشق می شویم، بعد زیبا می بینیم" یا " اگر زیبا ببینیم، عاشق می شویم" ؟ سهروردی و حافظ و مولانا و ... چه می گویند و اسپینوزا و هگل و دوستانش چه؟ باشد برای جلسه بعد و بیشتر آشنا شدن با آراء نظریه پردازان مکتب جمال. وعده می دهم: با من.
پذیرایی می شویم. قسمت شیرین ماجرا همین است. این ماجرا هم نباید کم شود. کی بود که گفت: "ماجرا کم کن و بازآ ...." ؟! محسن کاممان را شیرین کرده: میوه و آبمیوه. جور ما را هم کشیده.
عده ای نیامده اند. برایشان غیبت می زنیم. حق غیبت، یک چهارم است. می دانید که!؟ خانم امیرعلایی (اگر باز هم غیبت کنید مجبوریم یک الف به میان نام خانودگی تان بیافزایم!) ، خانم مومنی، آقایان فیاضی، مظفری، بیگدلی و ... .
عذر آقای بنانی که پذیرفته است. گفته بودند که چند جلسه ای نیستند.
راستی حاظرین جلسه را قبل از خداحافظی نام ببرم: آقایان چیت ساز، غلامی، صابری، موسوی، قاسمی، میرکریمی، علی پاداش و منِ گزارشگر و البته صدای آقای پانویس. انشاله سیمایشان را هم به زودی در جلسات داشته باشیم.


خداحافظ
مصطفی علیزاده


۱۳۸٩/٦/٢٢
برنامه جلسه 83 ام مثنوی خوانی خمر کهن
 
 
هشتاد و سومین جلسه شرح مثنوی گروه خمر کهن روز پنجشنبه  ٢۵شهریور برگزار می گردد.   برنامه این جلسه به شرح زیر است:

 مثنوی خوانی  دفتر دوم از ابیات ١٣۵تا ١۵۵ داستان های:

دزدیدن مارگیر ماری را از مارگیری دیگر (ادامه جلسه پیش) و

التماس کردن همراه عیسی علیه السلام زنده کردن استخوانها از عیسی علیه السلام

حسین صابری و آقای پانویس(مجازی)

شرح غزلی از حافظ با مطلع: جان بی جمال جانان، میل جهان ندارد - مصطفی علیزاده

 بررسی شعر مسافر سهراب سپهری- علی پاداش

 * * *

 برای هماهنگی جهت شرکت در جلسه با شماره 09329302519 تماس بگیرید:

 زمان: پنجشنبه ٢۵/۶/٨٩ راس ساعت ١۵تا ١٧

مکان: پارک طالقانی تهران(بزرگراه حقانی)

 

برای عضویت در گروه یاهو خمر کهن و ثبت نام، و دریافت اطلاعات مربوط به جلسات از طریق ایمیل، اینجا کلیک کنید


۱۳۸٩/٦/۱٥
گزارش جلسه هشتاد و دوم

 

جلسه هشتاد و دوم گروه خمر کهن روز پنجشنبه برگزار شد. تعداد شرکت کنندگان در این جلسه رکوردی بود! و جا کم آوردیم و تا توانستیم"مهربان" نشستیم!

جلسه با حضور خانم ها: کارگری- اسدی-فیاضی-کاظمی-الهی-علوی- معینی- برنا- خانم ناهید و بزرگواری که نامش را فراموش کردم و آقایان بنانی,محسن غلامی،صابری، میرکریمی،موسوی،چیت ساز،فیاضی،قاسمی,پاداش و بنده علیزاده. برگزار شد.برادر آقا محسن هم در اواخر جلسه به ما ملحق شد.

در ابتدای جلسه توضیحات آقای پانویس درباره ابیات خوانده شده و بحث پیش آمده در جلسه قبل را شنیدیم. و سپس آقای بنانی مبحث برچسب های هویتی را ادامه دادند و با مشارکت حاضرین بحث خوبی شکل گرفت.

با پایان بحث برچسب های هویتی، حسین صابری تفسیر داستان "دزدیدن مارگیر ماری را از مارگیری دیگر" را با رمزگشایی از "مار" آغاز کرد که البته ادامه تفسیر این داستان به علت کمبود وقت به جلسه بعد موکول شد. انصافاً رمزگشایی خوبی از نماد "مار" انجام شد.

در پایان علی پاداش تفسیر شعر سهراب را آغاز کرد که البته به جای "مسافر"، "سوره ی تماشا" را تفسیر نمود. صحبتهای علی پاداش تا اذان مغرب ادامه یافت و سپس سفره افطار.

آقا محسن غلامی و همسرشان برای افطاری زحمت زیادی کشیده بودند. سبزی و پنیر در بشقابهایی بسته بندی شده بود که حاصل زحمت همسر اقا محسن بود. نان خوب کنجدی، حلوا، خرمای جنوب(خانم زیبایی، سپاس از ارمغان شیرینتان از جنوب)، حلوا ارده (که البته فراموش کردیم بخوریم!)، شیرینی، آبمیوه، شیر و چای و... . بیشتر بچه هادر تهیه سفره افطار نقشی داشتند و زحمت کشیدند. جای همه دوستان خالی؛ به ویژه خانم امیرعلایی و خانم مومنی و آقایان مظفری و بیگدلی!

آقای پانویس، جای شما هم بسیار بسیار خالی! سال قبل همین روزها بود که در همین محل، جلسه ای و سفره افطاری داشتیم با حضور شما. انگار همین چند روز پیش بود!

  

 

 دانلود فایلهای جلسه:

بخش اول                                          بخش دوم

بخش سوم                                          بخش چهارم

 

 یک عذرخواهی: تاخیر در ارسال گزارش و فایلهای جلسه دو دلیل داشت: ابتدا چند روزی منتظر رسیدن عکسهای جلسه از دوست عزیزمان بودم و وقتی عکسها رسید سرویس دهنده پرشین بلاگ چند روزی مختل شد.


۱۳۸٩/٦/٧
برنامه جلسه هشتاد و دوم مثنوی خوانی خمر کهن
روز پنجشنبه  ١١ شهریور ، هشتاد و دومین جلسه شرح مثنوی گروه خمر کهن برگزار می گردد.

برنامه این جلسه به شرح زیر است:

 

مثنوی خوانی  دفتر دوم از ابیات ١٣۵تا ١۵۵ داستان های:

دزدیدن مارگیر ماری را از مارگیری دیگر

التماس کردن همراه عیسی علیه السلام زنده کردن استخوانها از عیسی علیه السلام

حسین صابری و آقای پانویس(مجازی)

بحث آزاد درباره برچسب های هویتی٣- آقای بنانی

بررسی شعر مسافر سهراب سپهری- علی پاداش

 فیه مافیه خوانی - مصطفی علیزاده

 

 برای هماهنگی جهت شرکت در جلسه با شماره 09329302519 تماس بگیرید:

 زمان: پنجشنبه ١١/۶/٨٩ راس ساعت ١٧ تا ...

مکان: پارک طالقانی تهران(بزرگراه حقانی)

 

برای عضویت در گروه یاهو خمر کهن و ثبت نام، و دریافت اطلاعات مربوط به جلسات از طریق ایمیل، اینجا کلیک کنید


۱۳۸٩/٦/٤
رینالد نیکلسون - مصحح بزرگ مثنوی

٢٧ آگوست سالروز درگذشت رینولد آلین نیکلسون, مصحح دیوان غزلیات شمس و مصحح و مفسر مثنوی است.

به پاس خدماتی که این استاد و محقق بزرگ به ایران و عرفان اسلامی داشته ,چند خطی درباره زندگی و آثار وی گرد آوری کرده ایم:

زندگی و تحصیلات:

نیکلسون در ۱۸ آگوست سال ۱۸۶۸ میلادی در ایالت یورکشایر انگلستان متولدشد .
نیکلسون ازهمان دوران کودکی به کتابخانۀ پدربزرگش رفت و آمد داشت ، و به تدریج با نوشته های غیر اروپایی آشنایی عینی پیدا کرده بود . او تحصیلات مقدماتی خود را در اسکاتلند آغاز و برای ادامه به  دانشگاه کمبریج رفت و در
۲۴ سالگی جایزۀ اول دانشگاه کمبریج در زبانهای هندی را از آن خود کرد . زبان عربی را در دانشگاه لیدن و استراسبورگ فراگرفت.نیکلسون

آموزش زبان فارسی در دانشگاه استراسبورگ برای او آشنایی با مستشرق بزرگ یعنی اداورد براون را به همراه داشت که مصاحبت با او , دریچه های معرفت و آشنایی با بزرگان شرق ، به ویژه مولانا را برایش گشود .
نیکلسون در سال
۱۹۰۱ هنگامی که ۳۳ ساله بود جانشین اداورد براون در دانشگاه کمبریج شد و کرسی زبان فارسی را در اختیار گرفت و عضو رسمی آکادمی زبان فارسی گردید .

نیکلسون هرگز از اروپا خارج نشد و طبعا موفق به دیدار از کشورهای شرقی مانند ایران ، ترکیه ، هندوستان و کشورهای عربی ، که عاشق فرهنگ و ادبیات شان بود نگردید .

نیکلسون در ۲۷ آگوست سال ۱۹۴۵ درگذشت.

 

مثنوی و دیوان شمس:

 نیکلسون برای پایان‌نامهٔ دکتری خود به راهنمایی و تشویق پرفسور براون دیوان شمس، مجموعهٔ غزل‌های جلال‌الدین محمد بلخی را برگزید و منتخبی از آن را در ۱۸۹۸ در سی سالگی به انگلیسی ترجمه کرد و همراه با متن اصلی به چاپ رساند.

 این اثر به نظر کارشناسان فن بسیار استادانه ویرایش ، ترجمه و تفسیر شده است و با اینکه بیش از یک قرن از ترجمۀ آن گذشته است ، هنوز در زمرۀ آثار با ارزش کلاسیک جای دارد .

 او سالهای طولانی از عمر گرانمایۀ خود را صرف تحقیق و تفحّص در متون کهن اسلامی و عرفانی کرد ولی شاهکار او در سالیان متمادی ، ویرایش و تنقیح مثنوی مولانا بود که تا هم اکنون معتبرتربن و متداولترین نسخۀ مثنوی معنوی است .

ویرایش ، ترجمه و تفسیر ۲۶۰۰۰ بیت از کتاب بزرگی مانند مثنوی عمری ۱۸ ساله از نیکلسون گرفت ولی زحمات او به بار نشست و کار او مورد تقدیر و استفادۀ میلیونها انسان در سراسر جهان قرار گرفت .

مثنوی تصحیح او از دیدگاه باریک اندیشان و پژوهشگران برجسته ، همواره مورد بررسی قرار گرفته است و نه تنها بر آن ایرادی مترتب نشده اند بلکه همواره مورد تحسین و توجه قرار داده اند .

به نظر اساتید فن ، مثنوی تصحیح نیکلسون بی تردید بهترین متن مثنوی است که تاکنون در اختیار قرار گرفته است . او در روند تصحیح و تنقیح مثنوی به ۱۰ نسخه از نفیس ترین نسخ کهن و خطی قرن هفتم و هشتم مراجعه و کار مقابلۀ انتقادی را انجام داد . البته او از نیمۀ دومِ مثنویِ خود دریافت که در این میان قدیمی ترین نسخۀ مثنوی که به «نسخۀ قونیه» معروف است و در موزۀ مزار مولانا در قونیه نگهداری میشود ،از نظر او پنهان مانده است ، پس بی درنگ در صدد تهیۀ نسخۀ عکسی آن بر آمد ، آن را تهیه و به حوزۀ تحقیق و پژوهش خود افزود .

نیکلسون بدون هیچ کمک و پشتوانۀ مالی هزینه های سنگین عکس برداری از نسخه های کهن مثنوی را خود می پرداخت و از احدی چشمداشت یاری نداشت . او شروح مختلفی که تا آن تاریخ بر مثنوی نوشته شده بودند را جمع آوری ، مطالعه و مورد پژوهش قرار داد تا در نهایت بتواند اثر سترگ خود را با غنای هر چه بیشتر بین سالهای ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۰ میلادی منتشر نماید .

اگر چه شرح های نوشته شده بر مثنوی کم نیستند امّا در این بین باید به درخشش شرح ۸۰۰ صفحه ای نیکلسون بر مثنوی مولانا در ۲ جلد به زبان انگلیسی اشاره کرد که از دیگر کارهای ارزندۀ این پژوهشگر بلند پایه است . این کتاب وسعت اطلاعات و دانش این قریبۀ اهل دل و فرهیخته را بخوبی نشان میدهد چرا که او برای نوشتن شرح خود بر مثنوی از ۱۸۰ منبع تاریخی ، عرفانی و ادبی استفاده کرده بود .

گذشته از کار سترگ یاد شده ،ترجمۀ مثنوی به زبان انگلیسی و شرح و تفسیر آن در ۸ جلد از دیگر کارهای ناب و ماندگار رینولد نیکلسون است .

 

 تالیفات:

 پشتکار رینولد ستودنی بود و او بی وقفه کار میکرد . گذشته از دهها مقالۀ تحقیقی ، در سال۱۹۰۵ تذکره الاولیای شیخ فریدالدین عطّار را در دوجلد تنقیح و منتشر کرد. شخصیت انسانی وی در اثر ممارست با فرهنگ عرفانی شرق ، بیشتر از پیش آرامتر و متواضعتر شده بود و همین امر باعث شد که وی بدون ادعا و دریافت کمک از دیگران در دریای فرهنگ اسلامی به غوّاصی بپردازد .

نیکلسون شعر هم می سرود و در سال ۱۹۱۱ میلادی مجموعه ای به نام « دُن و درویش »را منتشر ساخت .

کارنامۀ بسیار پر بار او حکایت از تلاشی بی وقفه دارد که با نگاهی اجمالی به آن میتوان به عظمت شخصیت این پژوهشگر ارزنده پی برد :

▪ سال ۱۸۹۸ انتشار تصحیح و ترجمۀ گزیدۀ دیوان شمس تبریزی .

▪ سال ۱۹۰۰ ترجمۀ قسمتهایی از رسالۀ الغفران ابولعلاءمُعرّی .

▪ سال ۱۹۰۵ تصحیح جلد اول تذکره الاولیای شیخ فریدالدین عطّار با حاشیه نویسی علامه قزوینی .

▪ سال ۱۹۰۷ تصحیح جلد دوم تذکره الاولیای شیخ فریدالدین عطّار با حاشیه نویسی علامه قزوینی .

▪ سال ۱۹۰۷ کتاب تاریخ ادبی اعراب به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۰۷ یک دوره کتاب متن عربی برای مبتدیان زبان عربی .

▪ سال ۱۹۰۹ مقدمه ای بر رباعیّات عمر خیّام که قبلا توسط ادوارد فیتز جرالد منتشر شده بود .

▪ سال ۱۹۱۱ انتشار ترجمان الاشواق محی الدین عربی ، همراه با برگردان تحت اللفظی متن به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۱۱ ترجمۀ کشف المحجوب هجویری ( کهن ترین رساله در بارۀ صوفیه ) به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۱۳ ترجمۀ خلاصۀ تاریخ گزیدۀ حمدالله مستوفی قزوینی .

▪ سال ۱۹۱۳ انتشار داستانهای عرفانی ، حاوی ۵۱ داستان .

▪ سال ۱۹۱۴ انتشار کتاب الّلمع فی التصوّف تالیف ابو نصر سراج همرا با تفاسیر انتقادی به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۱۴ عرفای اسلام به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۲۰ ترجمه و انتشار اشعار علامه اقبال لاهوری تحت عنوان اسرار خودی .

▪ سال ۱۹۲۱ تصحیح فارسنامه ابن البلخی با همکاری جی استرنج .

▪ سال ۱۹۲۱ مطالعاتی در عرفان اسلامی .

▪ سال ۱۹۲۱ مطالعاتی در شعر اسلامی شامل گلچینی از ادبیات قدیم فارسی .

▪ سال ۱۹۲۲ ترجمۀ شعر و نثر شرقی – ترجمۀ گزیدۀ آثار منظوم و منثور عربی و فارسی به انگلیسی .

▪ سال ۱۹۲۲ انتشار مجلّدی از مطالعات شرقی با همکاری تی – وی آرنولد که به ادوارد براون تقدیم شده بود .

▪ سال ۱۹۲۵ تصوّر شخصیت در تصوّف .

▪ سال ۱۹۲۵ انتشار اولین جلد از ویرایش ، ترجمه و تفسیر مثنوی مولوی از روی قدیمی ترین نسخ خطّی موجود و انتشار بقیۀ مجلّدات تا سال۱۹۴۰. این مجموعه شامل ۸ جلد به شرح زیر است :

۳ جلد اول شامل متن کامل فارسی مثنوی یعنی هر جلد شامل ۲ دفتر .

۳ جلد بعدی شامل ترجمۀ مثنوی به زبان انگلیسی است .

۲ جلد شامل تفسیر مثنوی به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۳۱ انتشار قصه هایی از معانی عرفانی – برگزیدۀ اشعار مولانا به زبان انگلیسی .

▪ سال ۱۹۳۲ انتشار فهرست توصیفی از نسخ خطّی شرقی ادارود براون . این کتاب توسط نیکلسون نهایی و در یادنامۀ ادوارد براون منتشر شد .

▪ سال ۱۹۳۳ مقدمه ای بر ترجمۀ قرآن به انگلیسی بوسیلۀ ای . اچ . پالمر .

▪ سال ۱۹۴۴ ترجمۀ اشعاری از سیر العباد الی المعاد اثر سنایی غزنوی با همکاری دو تن دیگر .

▪ و .....

گذشته از موارد یاد شده ، کتاب و مقالات متعدد دیگری در زمینه های گوناگون از او به یادگار مانده است که گفته میشود مجموع کتابهای ابشان افزون بر ۳۵ و مقالات علمی و پژوهشی وی افزون بر ۴۸ مورد باشد .

 منابع:

ویکی پدیا

مقاله میرحسن ولوی درباره نیکلسون در سایت آفتاب


[ پست الكترونيك ]