خمر کهن

۱۳۸٧/٦/٢٧
گزارش برنامه پنجاه و دومین خمرکهن


پنجاه و دومین جلسه گروه خمر کهن بعداز ظهر روز پنجشنبه ٢١ مرداد در پارک طالقانی تهران برگزار گردید. غایب بزرگ این جلسه، مدیر گروه جهانی خمر کهن ، آن جلودار ستاننده ثروت، آن عارف ربانی، آن صاحب وسایل آنچنانی، آن دارای کرامات خیالی، آن حلال مشکلات ریالی با دست خالی، آن مدعی ، سیدنا و مولانا مصطفی علیزاده ( دامت زیاداتو ) که از اکابر عرفای عهد حاظر است  در جلسه حضور نداشتند! و انصافا در نبودشان خیلی خوش گذشت...

غایبین دیگر که جاشون واقعا خالی بود جناب مومنیان و علی مظفری بودند.

 

این جلسه که با هماهنگی پویا پایدار و با حضور علی پاداش، رضا میرکریمی، سرکار خانم امیر علایی، جناب پانویس  برگزار گردید،

 

بخش اول این نشست، مثنوی خوانی و بررسی ابیات ١۶٩٢ تا ۱۷۳۰ توسط پانویس بود که بحث بسیار مفصلی انجام گردید...

 

پس از آن، عکاس باشی ، در خصوص کشف جدیدشون صحبت کردند خلاصه کلام اینه که وی دریافته اند اکثر مردم در گیر تصویرات هستند تا واقعیات یعنی لذات آدمی به سمت تصویرات رفته و از واقعیات در حال دور شدنیم با مثالی موضوع را ختم به خیر می کنم:

 

فرض کنید به طبیعت می رویم تا هوایی عوض کرده باشیم انسانی که با واقعیت ارتباط دارد ترجیح می دهد سکوت اختیار کند و با تمام وجود و احساس به طبیعت گوش فرا می دهد اما انسانی که دچار تصویرات شده mp3 موبایلشو روشن می کنه و به ترانه هایی که خاطره خوش (یا غمگین فرقی نداره) داره را با حرارت زیاد گوش میده و عملا ذهنی لذت میبره نه واقعی ... 

 

در پایان علی پاداش از کتاب پیامبر و دیوانه جبران خلیل جبران موضوع بخشش را مطرح می نماید و بحث را می بندد تا رندان بلاکش منتظر جلسه بعدی باشند

 

در حاشیه

آقای پویا پایدار که مدیر جلسه بودند با بیست دقیقه تاخیر حضور یافتند

آقای پاداش و عکاس باشی پولاشون رو رو هم ریختند تا آبرو از دست رفته پویا را احیا کنند لذا برای دوستان افطری حلیم خریدند...

 

ضمناً این جلسه، به علت مقادیری زیادی از مشکلات فنی!، به جای گزارش صوتی ، گزارش نوشتاری ارائه شد.


 نوشته شده توسط پویا پایدار- علی پاداش- عکاس باشی- و دوستان آشنایان نزدیک -و دور- خیلی دور -خیلی خیلی دور -یکی هم نزدیک -کسبه محل -در انتها هم دست شهرداری درد نکنه ...

بدرود


۱۳۸٧/٦/٢٤
گیرند همه روزه و من، گیسویت...

گیرند همه روزه و من، گیسویت

جویند همه هلال و من ابرویت

از جملۀ این دوارده ماه تمام

یک ماه مبارک است و آن هم رویت

 

جناب پانویس یک وال پیپر( Wallpaper) بسیار زیبا با موضوع ماه رمضان آماده و به گروه تقدیم کرده اند که می توانید از لینک زیر این تصویر زیبا را دریافت نمایید:

http://rendan.persiangig.ir/image/rooyat.jpg

 

                                                                                      

از طرف همه اعضا گروه از ایشان تشکر می نمایم.


۱۳۸٧/٦/۱۸
پنجاه و دومین جلسه گروه خمر کهن

ضمن تبریک حلول ماه مبارک رمضان و آرزوی قبولی طاعات و عبادات برنامه جلسه پنجاه و دوم به شرح زیر می باشد:

 جلسه گروه خمر کهن روز پنجشنبه ٢١ شهریور ماه برگزار خواهد شد:

 برنامه جلسه:

 ۱- مثنوی‌خوانی: دفتر اول ، توسط پانویس از ابیات ۱۶۹۲ به بعد

 2- شرح غزل حافظ توسط مصطفی علیزاده

 3- گفتگو در خصوص بخشش توسط علی پاداش از کتاب پیامبر و دیوانه جبران خلیل جبران

 زمان: پنجشنبه ٢١ شهریور ماه ، ساعت ١٧تا ١٩

 مکان: تهران، پارک طالقانی

  شرکت فقط برای اعضای گروه میسر است.

  دوستان عضو جهت هماهنگی تماس بگیرند: ٠٩٣٢٩٣٠٢۵١٩ پویا پایدار

 برای آشنایی با گروه خمر کهن، اینجـــا کلیک کنید.


۱۳۸٧/٦/۱٦
گزیده ابیات مثنوی-این دهان بستی، دهانی باز شد
این دهان بستی، دهانی باز شد
گزیده ابیاتی از مثنوی معنوی مولانا

 

  
این دهان بستی دهانی باز شد

تا خورندهء لقمه‌های راز شد

 

    هنگامیکه این دهانت را ببندی، دهان دیگری باز می‌کنی که لقمه‌هایش لقمه‌های راز است.

 

    عرفا روزه‌داری را به چند دسته تقسیم می‌کنند. یکی روزهء عوام است که با خودداری از مبطلات فقهی تحقق می یابد. دوم روزهء خواص است که علاوه بر خودداری از مبطلات فقهی خودداری اعضاء بدن از گناه را در بر دارد. و سوم روزهء خواص خواص است که با خودداری‌های انواع قبل بعلاوهء پرهیز از اموری که انسان را از حقیقت درونی‌اش(خداوند) دور می‌کند، متحقق می شود.

 

    نیز تقسیم‌بندی‌ئی از نیت روزه‌داران ارائه داده‌اند:

    1. به نیت رضایت غیر خدا. مثلاً برای ترس از اطرافیان یا برای رسیدن به نفعی یا فقط برای اینکه عادت جامعه‌ است که روزه بگیرند.

    2. نیتی که در آن موارد فوق است بعلاوهء کمی ترس از مجازات خدا و امید به پاداش.

    3. نیتی که صرفاً بخاطر ترس از مجازات یا رسیدن به پاداش روزه است.

    4. نیتی که بخاطر رهایی از مجازات و رسیدن به پاداش است بعلاوهء قصد نزدیکی و رضایت الهی.

    5. نیت برای صرفاً رضایت، نزدیکی و وصل به حق.

 

پس "روزه" یک تعریف واحد ندارد و بسته به نیت و منظور فرد روزه‌‌گیرنده معنی پیدا می‌کند. مردم در تداول عامه لفظ "روزه" را بکار می برند اما چه بسا منظورهایشان از این کلمه بسیار متفاوت از هم باشد.

     امام علی (ع) نیز می‌فرمایند: "بسا روزه‌داری که بهره‌ای جز گرسنگی و تشنگی از روزه‌داری خود ندارد، و بسا شب‌زنده‌داری که از شب‌زنده‌داری چیزی جز رنج و بی‌خوابی به دست نیاورد! خوشا خواب زیرکان، و افطارشان!"

 

و این کلام بسیار بسیار عمیقی‌ست.

 

    برگردیم سراغ اولین بیت مولانا که در ابتدای این یادداشت آورده شده است.

 ------------------------------

     با توضیحی که داده شد نیز می‌توان فهمید که این ابیات مولانا جلال‌الدین نیز می‌تواند نزد روزه‌داران معناهای متفاوتی شود. برای هر روزه‌دار معنای خودش را داشته باشد(چون روزه معناهای گوناگون دارد، و هم روزه‌داری.). لذا این ابیات نیز در چند سطح می‌توانند معنی شوند.

 

    یک چنین خصوصیتی از متون را خود مولانا نیز اشاره کرده است. سخنی از پیامبر خردمند اسلام (ص) نقل می‌کند و آن را توضیح می‌دهد:

 

تفسیر این خبر مصطفی علیه السلام کی للقران ظهر و بطن و لبطنه بطن الی سبعة ابطن

 

حرف قرآن را بدان که ظاهریست 

 زیر ظاهر، باطنی بس قاهریست 

 

زیر آن باطن یکی بطن سوم 

که در او گردد خردها جمله گم 

 

بطن چارم از نبی خود کس ندید 

جز خدای بی‌نظیر بی‌ندید 

 

تو ز قرآن ای پسر ظاهر مبین 

دیو آدم را نبیند جز که طین 

 

ظاهر قرآن چو شخص آدمیست 

که نقوشش ظاهر و جانش خفیست 

 

مرد را صد سال عم و خال او 

یک سر مویی نبیند حال او

 

                                                                                                     (دفتر سوم، بیت 4245)

 

    خلاصهء کلام اینکه هر سخن معنوی دارای لایه‌ها و سطوحی است که انسان‌ها بسته به کیفیت عقلی و یا روحی خود بهره‌ای از آن می‌برند.

 

    حال در مورد این ابیات نیز ما دو نوع معنا را در اینجا سعی می‌کنم بدست دهیم. معنای اول در سطح روزه‌داری بمعنای عام آن است: خودداری از خوردن غذا و خوراک شکم. و معنای دوم کمی باطنی‌تر و آن پرهیز از غذای نامتناسب روان و روح آدمی.

     اما بیت اول:

              

                   این دهان بستی دهانی باز شد                تا خورندهء لقمه‌های راز شد

 

هنگامیکه این دهانت را ببندی، دهان دیگری باز می‌کنی که لقمه‌هایش لقمه‌های راز است.          

 

    سطح اول: با خودداری از خوردن خوراک شکم و تحمل گرسنگی،  راه جوشش چشمه‌ء معنوی درونت را باز می‌کنی. بطوریکه روح و روانت رفته‌رفته می‌تواند از غذای معنوی(لقمه‌های راز) تناول کند.

 

    "اندرون از طعام خالی دار، تا در او نور معرفت بینی". همچنین بسیار اشاره شده است به سخن پیامبر (ص) که وجود انسان همچون نی‌ئی است که اگر درونش تهی شود، آنگاه صدایش در می‌آید. بطورکلی توصیه به خالی نگه داشتن شکم برای تزکیهء روان توصیه‌ای مفید است و انسانی که دائماً معده‌اش مملو از غذاست، کمتر لطافت روحی را حس می‌کند.

 

    اما منظور از "لقمه‌های راز" چیست؟ غذای معنوی‌ئی که با پرهیز از خوردن غذای ظاهری می‌توان از آن بهره‌مند بود، چیست؟

  ---------------------------

 لقمهء راز چیست؟

 

   این چه نوع غذایی‌ست که با پرهیز از خوراک خوردن و نیز پرهیز از خوراک فکر (و تحقق سکوت)، نصیب انسان می‌شود؟

    مولانا در بسیاری ابیات در مثنوی و غزلیات شمس، اشاره می کند که انسان تنها این جسم نیست و اصالت انسان روان اوست. روان انسان، همچون جسم، نیاز به غذا دارد. اگر از این غذا تناول نکند، رنجور و بیمار می‌شود. قوت و غذای اصلی انسان نور است!

  

قوت اصلی بشر نور خداست

قوت حیوانی مر او را ناسزاست

 

لیک از علت در این افتاد دل

کاو خورد او روز و شب از آب و گل

 

قوت اصلی را فرامُش کرده است

روی در قوت مرض آورده است

  

    می‌فرماید انسان متاسفانه غذای اصلی خودش را فراموش کرده و رو به غذایی آورده که شایستهء روانش نیست("ناسزاست"). غذایی که شایستهء روان ما نیست و متاسفانه ما از آن، "روز و شب" تناول می‌کنیم، غذای نفس است. افکار یاوه و بیهوده‌ای است که ما دائماً انرژی‌مان را صرف آنها و برای آنها تلف می‌کنیم. باید از این غذا برید. از این یاوه‌اندیشی‌ها دست کشید:

 

لب فروبند از طعام و از شراب

سوی خوان آسمانی کن شتاب

 

    اگر ما لب از این "قوت حیوانی"، از این "طعام و شراب" فرو ببندیم، بر سر سفره و خوان آسمانی که نور بر روی آن چیده‌اند و آمادهء خوردن است خواهیم نشست. خوانی که بر آن نور سرو می‌کنند، غذای آسمانی، غذای اصلی ما انسان‌ها.

 

    خاطرم هست مدتی بنا به کاری، ماه‌ها مجبور بودم دور از تهران و در شهرستانی زندگی کنم. در خلال این اقامت دور از وطن، هر از گاهی به تهران می‌آمدم و بعد از چند روز دوباره به شهرستان برمی‌گشتم. دو سه روزی که تهران بودم، مادرم غذاهایی که دوست داشتم را برایم درست می‌کرد و سعی می‌کرد از لحاظ تغذیه به من برسد.

 

   مادر اصلی و پرورندهء اصلی انسان، غذای اصلی انسان را به او می‌دهد و اینکه نام "ضیافت الله"، "میهمانی خدا" را بر ماه رمضان نهاده‌اند بی‌ارتباط با این موضوع نیست. با تحقق روزه، روان ما انسان‌ها در حقیقت به پیش آن مادر اصلی می‌رود و آن مادر می‌داند چه غذایی برای ما درست کند و بدهد که از لحاظ تغذیه غنی شویم.

 

   نورخواری یکی از اشاره‌های مکرر مولاناست:

 

من سر نخورم که سر گران است

پاچه نخورم که استخوان است

 

بریان نخورم که هم زیان ا‌ست

من نور خورم که قوت جان است

 ---------------------------------

 " ولا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتاً بل احیاء عند ربهم یرزقون"

 

مپندارید آنانکه در راه خدا کشته شدند مرده‌اند بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی می‌خورند

  

آن، غذای خاصگان دولتست 

                                         خوردن آن بی گلو و آلتست 

 

 در شهیدان یرزقون فرمود حق 

                                         آن غذا را نی دهان بُد، نی طبق

 --------------------------------

 گر تو این انبان ز نان خالی کنی

پر ز گوهرهای اجلالی کنی

 

 

    آقای کریم زمانی در کتاب شرح جامع مثنوی ذیل این بیت نوشته است:

    

             "اگر تو انبان درونت را از نان و طعام مادی و دنیوی، خالی نگه داری، درونت از گوهرهای گرانقدر معرفت و یقین انباشته گردد."

 

    مرحوم محمدتقی جعفری در کتاب نقد و تحلیل مثنوی اینگونه نوشته است:

                  "]با وجود[ این غذاهاى حیوانى که تمام شخصیت تو را به خود خریده است، و خود را از این مواد حیوان ساز پر کرده‏اى، چگونه مى‏توانى روح خود را از گوهرهاى گرانبها پر کنى؟ جان انسان مادامى که در مهد طبیعت است، شیر ماده طبیعت تاریک را مى‏خورد که اگر تکاپویى براى تکامل صورت نگیرد، ناچار این غذا و این شیر، تو را شیطانى و پلید خواهد ساخت.

     )) اگر از این شیر خود را کنار بکشى، آن گاه جان تو در غذاهاى روحانى با فرشتگان انباز خواهد گشت. ))"

     و مرحوم فروزانفر در کتاب شرح مثنوی شریف برای این بیت و بیت بعدی‌اش اینطور آورده‌ است:

 

         "( 1639) گر تو این انبان ز نان خالى کنى           پر ز گوهرهاى اجلالى کنى‏

                  (1640) طفل جان از شیر شیطان باز کن           بعد از آنش با ملک انباز کن

 

انبان: کیسه‏ى بزرگى که زاد سفر و دیگر چیزها در آن ریزند، مجازاً، معده و شکم.

شیر شیطان: بکنایت، لذات نفسانى و شهوت خصوصاً، هر چه براى حظ نفس خورند یا پوشند یا کنند.

     گرسنگى و جوع، نزد صوفیان یکى از ارکان مجاهده و ریاضت است، محمد غزالى احادیث بسیار از گفته‏ى حضرت رسول(ص) و اقوال متعدد از طریق صوفیان نقل کرده است، همچنین ده فایده براى گرسنگى بر شمرده که اهم آنها سلامت مزاج و آمادگى ذهن براى تفکر است. سهل بن عبد الله تسترى از مشایخ بزرگ صوفیه در این ریاضت، سخت قوى و صبور بوده و آن را پایه‏ى اصلى سلوک شمرده است، مولانا نیز گرسنگى را مى‏ستود و خود گرسنگى مى‏کشید، افلاکى در چند مورد از این روش که مولانا در آن ورزیده بود سخن مى‏گوید. بعقیده‏ى صوفیه سیرى و پرخورى علاوه بر آن که بر حاجت سالک مى‏افزاید و از فراغتش مى‏کاهد، شهوت جنسى را بر مى‏انگیزد و آن شهوت براى آن که وسایل در دسترس داشته باشد حب جاه را تحریک مى‏کند و از آن، خودپرستى و دشمنانگى و حقد و حسد و دیگر صفتهاى ناپسند جوشش مى‏گیرد و راه درست آنست که هم از آغاز سالک سیر نخورد و گرسنگى بکشد تا شهوت در وجودش نیرومند نگردد."

 

    چنانکه قبلاً نیز گفته آمد تعبیرهای "انبان"، "نان"، "طعام" و ... در سطوح مختلف قابل بررسی هستند. فعلاً در سطح اول در حال بررسی این ابیات هستیم. پس: اگر شکمت را از غذا و طعام خالی کنی، روح و روانت از گوهرهای اجلالی نور و معرفت پر خواهد شد. با خالی کردن این، آن را پر می‌کنی! سخنی (بگمانم) از پیامبر(ص) نقل شده است به این مضمون که انسان همچون نی است که تا درونش تهی نشود، صدایش در نمی‌آید. (که البته این حدیث نیز قابل تاویل و بررسی در سطحی دیگر نیز هست.)

 

طفل جان از شیر شیطان باز کن

بعد از آنش با ملک انباز کن

 

"شیر شیطان" را از شرح مثنوی شریف بقلم مرحوم فروزانفر خواندیم. کمی بیشتر روی آن تامل کنیم.

 ---------------------------------

 طفل جان از شیر شیطان باز کن

بعد از آنش با ملک انباز کن

 

    در این بیت، مولانا جان و روان را به طفل تشبیه کرده است. چنین تشبیهی را در دیگر ابیات و تمثیلات مثنوی نیز می‌بینیم. مثلاً داستان کودک حلوافروش یا داستان شخصی که سبیلش را هر روز با دنبه چرب می‌کرد(که داستان بسیار زیباییست).

 

    تشبیه جان و روان انسان به کودک از چند جهت قابل بررسی است. یکی اینکه کودک پاک است. دوم آنکه کودک ساده است، ناقلا و بدجنس نیست، حیله نمی‌کند. سوم آنکه خام است. این وجوه تشابه کودک و جان و روان انسان است. روان انسان نیز در اصالتش پاک است، ساده و بی غل و غش است و نیز ناقلا و بدجنس و حیله‌گر نیست. کودک درون ما انسان‌ها اگر گرفتار آلودگی‌های محیط (از بعد روانی و نیز ذهنی) نشده باشد، اگر دراکولای محیط و جامعهء آلوده خون او را نخورده باشند، اگر روان وی بجای شیر نور از شیر شیطانی نفس تغذیه نکرده باشد، در ذات و اصل خود بسیار زیبا، باشکوه، آرام، عمیق و پاک و ساده است.

 

    ما همه از دوران کودکی‌مان، دوران نورانی بودن همه چیز، حداقل خاطره‌ای تاریک‌روشن داریم. دنیا زیبا بود و درخشان. "چون چشممان به هر چیز می‌افتاد، آن را همچون شیر تازه می‌نوشیدیم". "یادم آمد یک روز دیرین گردش یک روز شیرین توی جنگلهای گیلان شاد و خرم نرم و نازک چست و چابک می‌پریدم از لب جو ...." و با دنیا "داستان‌های نهانی و رازهای زندگانی" رد و بدل می‌کردیم. چگونه شده است که روان ما اکنون چنان حالتهایی را از دست داده است؟! آیا دنیای بیرونی ما عوض شده است؟

 --------------------------------

 چند خوردی چرب و شیرین از طعام؟

امتحان کن چند روزی در صیام

 

چند شبها خواب را گشتی اسیر؟

یک شبی بیدار شو دولت بگیر

  

   شب‌زنده‌داری نیز یکی از توصیه‌های سلوکی است. هنگام شب به علت دوری از مشغولیت‌هایی که انسان در طول روز روان خود را به آنها گرفتار (و بعضاً تخدیر) کرده است، این فرصت هست که انسان به نقد حال کنونی خود از نزدیک نگاهی بیاندازد و دمی با خودش باشد. بودن با انسان‌های دیگر در طول روز، بعضاً احساس رقابت و جلو زدن و برتری یا خصوصیت‌های دیگر نفس را در انسان زنده می‌کند اما در شب بخاطر دور بودن از چنین محیط‌هایی انسان می‌تواند با درون خود نیز صادقانه روبرو شود و در سکوت، با خودش باشد.

 

    یک شبی بیدار شو "دولت بگیر":

 

    "دولت گرفتن": دولت به معنی دارایی و ثروت است. اما در اینجا بمعنی مجازی(و از نظری حقیقی!) آن بکار رفته. یعنی از دارایی معنوی و روانی برخوردار شدن. "... دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم"

      روح انسان در اثر شب‌زنده‌داری و سحرخیزی(سهر) غنا، ثروت و دولت پیدا می‌کند و فرد احساس سبکی و شعف درونی دارد.

 

    هرجا که دری بُوَد به شب دربندند

    الا در دوست را، که شب بگشایند!   

 

                                                                                               پانویس!

 

این مطلب (که به قلم آقای پانویس می باشد) ، پیش از این در وبلاگ منتشر شده بود که به مناسبت ماه رمضان، دوباره در وبلاگ قرار می گیرد.


۱۳۸٧/٦/٤
درسی از مثنوی

برای دریافت درس‌گفتارها بصورت منظم، در گروه عضو شوید

 

 

 

انسان های متعصب و درسی از مثنوی

 

موسیا، در پیش فرعونِ زَمَن                        نرم باید گفت قَوْلاً لَیّناً

آب اگر در روغنِ جوشان کنى                      دیگدان و دیگ را ویران کنى‏

                                                                                    (دفتر چهارم - بیت 3815)

     تندسخن گفتن با فردی که متعصبانه بر عقیده و روش خود اصرار می‌ورزد، نه تنها هیچ سودی ندارد و او را به راه درست باز نمی‌گرداند، بلکه کار را خراب‌تر کرده و او را سرسخت‌تر می‌گرداند. همان‌طور که اگر در ظرفی که در آن روغن در حال جوشیدن است، آب بریزیم، باعث خرابی اجاق و ظرف می‌شویم، برخورد نامناسب و نامحتاطانه با افراد متعصّب، موجب تعصّب و جمود بیشتر وی می‌شود.

                                                                                                                                                                                                                              م.علیزاده


دوستان نظر خود را در قسمت نظرات بیان نمایند


[ پست الكترونيك ]