آنچه در جلسه صد و هجدهم خمر کهن گذشت

هر که دلارام دید، از دلش آرام رفت

چشم ندارد خلاص، هر که در این دام رفت

دوباره دور هم جمع شدیم؛ مدت کوتاهی نبودیم. آقا بهزاد که نباشد در فصل سرما، همین می شود دیگر! بهزاد که برگشت، پیغام مهربانانه و مهمان نوازانه اش رسید. و دست به کار تدارک برنامه جلسه صدوهجدهم شدیم.

حضور در جمع خمر کهنی ها برایمان غنیمت است؛ از دنیا و متعلقاتش و مصایبش، برای ساعتی رها می شویم. می فهمیم که بقیه ساعات هفته و ماه را که از خودمان غافل بوده ایم، به بطالت گذرانده ایم. انگار حاصل عمر این «دم»هاست. یا می تواند باشد. ...

 بعداز ظهر پنجشنبه دور هم جمع شدیم. روز خوبی بود. تقریبا همه خمر کهنی ها آمده بودند. آنهایی که هفته ها و ماهها ندیده بودیمشان، هم. تعداد حاضرین از فضای محل جلسه بیشتر بود. تازه تعداد زیادی از دوستان می خواستند بیایند که متاسفانه چون ظرفیت تکمیل شده بود، متاسفانه نتوانستیم از حضور آنها بهره مند شویم نه؛ باید فکری به حال محل برگزاری جلسات بکنیم.

 منصور بنانی، شکر خدا سلامت و سرحال بود. این اولین جلسه آقا منصور بعد از آن اتفاق ناخوشایند و بیماریشان بود. خوشحال شدیم که دوباره دکتربنانی را در جمع خود دیدیم. دکتر گودرزی را هم با خود آورده بودند؛ که خوشحال تر هم شدیم از دیدن ایشان.

علی پاداش هم آمده بود. وقتی داشتم اطلاع رسانی جلسه را انجام می دادم، به دلم افتاد که به علی هم بگویم. اما پشیمان شدم؛ گفتم« هوایی می شود. شاید نتواند بیاید.» علی به تازگی پدر شده است. حالا گرفتاری های دلارام کوچک هم به مشغله های هر روزه ی سابقش اضافه شده. اما انگار تله پاتی اینجا معنی پیدا کرد. دو سه ساعت قبل از جلسه خودش زنگ زد و گفت که می خواهد بیاید. و آمد.

آقا محسن غلامی هم آمد. او هم هفته ها غیبت داشت. توی جلسه ها جایش خالی بود و دلتنگش شده بودیم. آمد. و مثل همیشه با یک لطیفه هم آمد.

خانم ها محمدی و خانم حسینی هم بودند و خانم جاویدپور که مثل همیشه سر وقت و منظم آمده بود. خانم ها یوسفی و فروزبخش و ابراهیمی هم حاضر بودند. همسر اقا بهزاد- همسفر و همراه خوب سفر تابستانی گروه هم آمده بودند.خانم عریفی هم اواسط جلسه به جمع ملحق شد.

محمدرضا قاسمی، مجتبی کبودوندی، آقای چیت ساز، حسین صابری هم بودند. و من و بهزاد.

جلسه با مثنوی خوانی آقای بنانی شروع شد و توضیحاتشان که مثل همیشه گرایش به مباحث روانشناسی داشت. داستان لقمان و خواجه اش را شروع کردیم. شاید جلسه بعد به اتمام برسانیمش. بعد از مثنوی خوانی، آقای چیت ساز حکایتی از گلستان را خواندند:

بازرگانی را شنیدم که صد و پنجاه شتر بار داشت و چهل بنده خدمتکار. شبی در جزیره کیش مرا به حجره خویش آورد . همه شب نیازمند از سخنهای پریشان گفتن که فلان انبازم به ترکستان و فلان بضاعت به هندوستان است و...

لذت بردیم. و بعد نوبت به پذیرایی رسید. اسباب پذیرایی را آقا بهزاد و همسرشان و نیز خانم ابراهیمی و علی پاداش فراهم کرده بودند. علی، شیرینی پدرشدنش را آورده بود.

سپس خانم جاویدپور در بحث «نیروی حال» از ذهن و نیروی آن گفت و از کنترل آن البته. بحث به صورت آزاد در آمد و هر کسی نکته ای گفت و بعد بحث مجددا جمع شد. در این خصوص منصور بنانی، دکتر گودرزی، محمدرضا، خانم فروزبخش، خانم ابراهیمی، نگارنده این سطور  و چندتایی دیگر هم نظر یا تجربه شان را گفتند.

و بعد اتفاق خوش دیگری هم افتاد و خانم امیرعلایی هم که غیبتش به چندماه رسیده بود، شیرینی به دست رسید. گفت: که علی رغم گرفتاری های اسباب کشی، به شوق دیدار دوستان آمده است. و ما هم خوشحال شدیم از دیدارشان.

آخرین قسمت جلسه، غزل سعدی بود که محمدرضا خواند و درباره اش صحبت کرد و بهزاد هم به تفصیل درباره آن نکته ها گفت. 

هزار سختی اگر بر من آید آسان است
که دوستی و ارادت هزارچندان است

سفر دراز نباشد به پای طالب دوست
که خار دشت محبت،گل است و ریحان  است

و سرانجام بعد از سه ساعت، جلسه به پایان رسید. جای رضا میرکریمی، خانم صادقی، آقای فریدزاده، خانم ها فزونی،کرمی و احسانیان و سایر دوستان غایب خالی بود.

چندبار یاد داود عزیز افتادم و جای خالی اش را پرنشدنی حس کردم.

 من از کنار تو دور افتاده‌ام نه عجب    /     گرم قرار نباشد، که داغ هجران است

از طرف همه اعضای خمر کهن، از بهزاد عزیز و همسر محترمشان بابت میزبانی جلسه صدوهجدهم تشکر می کنم.

تا جلسه ای دیگر...

مصطفی علیزاده

شاید تا حالا بیش از ده بار برایم و برایتان این ایمیل آمده باشد که:

بخوانید وچند بار بخوانید تا ضرب آهنگ درونی این غزل و حال مولانا را حس کنید و از عمق وجودتان بفهمید آنچه را که او گفته است

تقدیم به سوختگان راه مولانای روم...آن آشنای دیرینه  (!!)

نوش کنید کلام مولانا را...

نه مرادم، نه مریدم

نه پیامم، نه کلامم

نه سلامم، نه علیکم

... ( و الی آخر!!)

 خیلی ها مان هم همین ایمیل را برای دیگران می فرستیم. من کسی را می شناسم که حتی این شعر را کامل نخوانده و چون نام مولانا را بر پیشانی داشته برای دیگران و از جمله من، فوروارد کرده!

شاید بیش از ده بار روی این شعر در وال دوستان کامنت گذاشته باشم که : به تار سیبیل همان حضرت مولانا که این شعر از مولانا نیست! و دوباره ایمیل هایی می رسد و دوباره در وال دوست دیگری می بینم که نوشته شده: «غزلی زیبا از مولانا جلال الدین بلخی رومی»

اگر این شعر را یک بار با اندکی(فقط اندکی) دقت ادبی بخوانیم و اگر فقط دو تا غزل مولانا را همان دقت خوانده باشیم می توانیم به راحتی آب خوردن تشخیص دهیم که جنس کلام این شعر با آن «غزلیات» مولانا چقدر متفاوت است. تفاوتش از ثری تا به ثریاست!

نمی دانم کدام شیر پاک خورده ای اولین بار این تخم لق را دهان خلائق شکست و این بازی را راه انداخت.

خود جناب شاعر هم که آفتابی نمی شود! شاید کلی خوشحال است از اینکه شعرش را آنقدر بالا برده اند که به مولانا منسوب کرده اند. شاید هم کلی پکر است از اینکه شعرش را برداشته اند و نامی هم ازش نمی برند!

 همه این ها را گفتم، اما این را نگفتم که « اصلاً  مصطفی علیزاده،به تو چه که جماعت این شعر را به اسم مولانا همه جا دارند پخش می کنند؟! تو هم عرضه داری، یک نیمچه غزلی بگو و به اسم سعدی توی نت پخش کن. کی حال داره بره  بین آن همه غزل سعدی دنبالش بگردد !»

و جواب: «مگه مجبوریم هرچه دیگران می گویند و می نویسند تکرار کنیم، آن هم با افتخار!؟   خلق را تقلیدشان بر باد داد!»

حالا لابد باز هم باید نوش کنیم! نه کلام مولانا را، که میوه تقلید را! و تقلید، همین دست به دست گرداندن این شعر است تا از قافله عقب نمانده باشیم!

(( این یادداشت قبلا در وبلاگ بی رنگی منتشر شده است و حالا با اندکی تغییر در وبلاگ خمرکهن قرار داده می شود))

 آقای پانویس در جلسه بیست و یکم از جلسات شرح آنلاین مثنوی راجع به این داستان صحبت کرده اند . و آقای منصور بنانی نیز در یکی از جلسات خمر کهن درباره این داستان توضیحاتی خوبی دادند که مطلبی را در این خصوص در وبلاگشان قرار داده اند.  پیشنهاد می کنم این یادداشت را  هم بخوانید.